«Σαφάρι» Στουρνάρα στα μετρητά: Στο στόχαστρο ελεύθεροι επαγγελματίες και φοροδιαφυγή

Συστάσεις στη κυβέρνηση να συνεχίσει και να εμπλουτίσει τις παρεμβάσεις για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής με επίκεντρο τους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους και να προχωρήσει σε διεύρυνση της φορολογικής βάσης με επαναξιολόγηση του πλέγματος των φοροαπαλλαγών απευθύνει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας στην ετήσια έκθεση για την οικονομία.

Την ίδια ώρα επισημαίνει ότι παρα την πρόοδο που έχει επιτευχθεί μέσω μιας σειράς παρεμβάσεων, το μέγεθος της παραοικονομίας στην Ελλάδα εξακολουθεί να παραμένει υψηλότερο σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ η φοροδιαφυγή τείνει να συγκεντρώνεται σε δραστηριότητες με αυξημένη συμμετοχή ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων, όπου που οι συναλλαγές γίνονται σε σημαντικό βαθμό με μετρητά.

Οι προτάσεις για το χτύπημα της φοροδιαφυγής

Σύμφωνα με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων για την αποτελεσματική καταπολέμηση της φοροδιαφυγής αποτελεί βασική προτεραιότητα για την αύξηση των δημόσιων εσόδων και τη δημιουργία διατηρήσιμου δημοσιονομικού χώρου.

Στο πλαίσιο αυτό προτείνει:

-Περαιτέρω αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών. Η χρήση σύγχρονων εργαλείων για τη διασταύρωση στοιχείων και τον εντοπισμό αποκλίσεων εισοδημάτων μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την αποτελεσματικότητα των φορολογικών αρχών ενώ η περαιτέρω ψηφιοποίηση των συναλλαγών σε συνδυασμό με την επέκταση των ηλεκτρονικών πληρωμών, περιορίζει τα περιθώρια απόκρυψης εισοδημάτων.

-Περιορισμό της χρήσης μετρητών, που αποτελεί βασικό παράγοντα ενίσχυσης της φοροδιαφυγής. Η ενθάρρυνση των ηλεκτρονικών συναλλαγών μέσω κινήτρων αλλά και υποχρεώσεων εκτιμάται ότι θα συμβάλει καθοριστικά στη σύλληψη φορολογητέας ύλης που μέχρι σήμερα διαφεύγει. Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι η σύνδεση των πληρωμών με ηλεκτρονικά συστήματα καταγραφής έχει ήδη αποφέρει αποτελέσματα, ιδιαίτερα στον τομέα του ΦΠΑ.

Απλούστευση, έλεγχοι και φορολογική συνείδηση.

-Απλούστευση του φορολογικού συστήματος.

Εντατικοποίηση των φορολογικών ελέγχων.

-Μείωση της γραφειοκρατίας και του διοικητικού κόστους για τις επιχειρήσεις που μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης.

-Ενίσχυση της φορολογικής συνείδησης και του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού, ιδίως στις νεότερες ηλικίες που μπορεί να καλλιεργήσει μια κουλτούρα φορολογικής υπευθυνότητας, βασισμένη στη διαφάνεια, την εμπιστοσύνη και την ενεργό συμμετοχή των πολιτών.

Επαναξιολόγηση και εξορθολογισμός των φοροαπαλλαγών

-Συστηματική επαναξιολόγηση και εξορθολογισμό των υφιστάμενων φοροαπαλλαγών που μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της δημοσιονομικής πολιτικής. Η υφιστάμενη διάρθρωση των φορολογικών δαπανών περιλαμβάνει σειρά αποσπασματικών ρυθμίσεων, ορισμένες από τις οποίες εμφανίζουν περιορισμένο αναπτυξιακό αποτύπωμα ή συνοδεύονται από σύνθετες και διοικητικά επιβαρυντικές διαδικασίες εφαρμογής. Η συστηματική αξιολόγηση των φοροαπαλλαγών με βάση σαφή αναπτυξιακά και κοινωνικά κριτήρια θα μπορούσε να οδηγήσει στον περιορισμό ή την κατάργηση παρωχημένων κινήτρων με χαμηλή προστιθέμενη αξία. Η ανακατανομή των σχετικών πόρων προς παρεμβάσεις με υψηλότερο αναπτυξιακό πολλαπλασιαστή θα ενίσχυε την αποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής πολιτικής, στηρίζοντας παράλληλα τις στρατηγικές προτεραιότητες της οικονομίας και τη μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή δυναμική.

Κίνητρα για την εργασία και την αγορά ακινήτων

Σχετικά με τη πρόσφατη φορολογική μεταρρύθμιση στην έκθεση αναφέρεται ότι θα ενισχύσει τα κίνητρα εργασίας και επενδύσεων, βελτιώνοντας τη δυνητική αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας. Η μείωση του μη μισθολογικού κόστους εργασίας (tax wedge) αυξάνει τα κίνητρα των επιχειρήσεων για δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, ενώ παράλληλα ενθαρρύνει τη συμμετοχή των ατόμων σε παραγωγική ηλικία στην αγορά εργασίας, διευκολύνοντας την αντιμετώπιση ελλείψεων εργατικού δυναμικού.

Επιπλέον, τα φορολογικά κίνητρα για νέους εργαζομένους, μέσω μειώσεων ή απαλλαγών από τον φόρο εισοδήματος, μπορούν να λειτουργήσουν ως κίνητρο για τη συγκράτηση και προσέλκυση ανθρώπινου κεφαλαίου στην αγορά εργασίας. Παράλληλα οι παρεμβάσεις στη φορολογία εισοδημάτων από ενοίκια αυξάνουν τη διαφάνεια στην αγορά ενοικίων και περιορίζουν τα περιθώρια φοροδιαφυγής στον συγκεκριμένο τομέα.

Τέλος, τα φορολογικά μέτρα που στοχεύουν στη στήριξη της περιφέρειας ευνοούν την άμβλυνση των περιφερειακών ανισοτήτων και ενισχύουν την κοινωνική και οικονομική συνοχή.